Một buổi kiểm tra PCCC ở khách sạn, nhà nghỉ thường đi theo lộ trình khá cố định: bắt đầu ở quầy lễ tân, lên các tầng phòng ngủ, xuống khu phục vụ phía sau như giặt là, kho đồ vải, bếp, rồi tới phòng kỹ thuật và tầng mái. Mỗi điểm dừng có vài câu hỏi quen thuộc. Chủ cơ sở biết trước lộ trình ấy có thể tự đi một vòng, sửa những gì cần sửa và không bị động khi đoàn đến.
Bài viết dành cho chủ khách sạn mini, nhà nghỉ, căn hộ dịch vụ đang hoạt động. Thủ tục thành lập cơ sở lưu trú, xếp hạng sao hay thẩm duyệt khi xây mới không nằm trong bài. Kỹ năng thoát nạn cho khách cũng là một chủ đề riêng. Ở đây chỉ bàn phần chủ cơ sở phải giữ cho đúng trong vận hành hằng ngày, theo tinh thần Luật PCCC và CNCH 2024 và văn bản hướng dẫn đang có hiệu lực.
Quầy lễ tân: nơi đoàn bắt đầu và thường hỏi nhiều nhất
Ở phần lớn khách sạn nhỏ, tủ trung tâm báo cháy được đặt ngay sau quầy lễ tân vì đó là nơi luôn có người. Điều đó biến lễ tân, đặc biệt là người trực đêm, thành người đầu tiên biết có sự cố. Đoàn kiểm tra thường hỏi người đang trực: tủ đang ở trạng thái bình thường hay có lỗi, đèn báo nào đang sáng, nếu tủ báo cháy ở tầng bốn thì làm gì đầu tiên, gọi ai, công tắc tắt điện tổng ở đâu.
Người trực không cần biết sửa tủ, và không được tự ý can thiệp sâu vào tủ. Nhưng họ cần đọc được trạng thái cơ bản: bình thường, đang báo cháy, đang báo lỗi. Một tủ đang báo lỗi nhiều ngày mà không ai báo đơn vị bảo trì là điểm hay bị ghi. Tệ hơn là tủ bị tắt chuông vì "kêu hoài", khi đó cả hệ thống không còn tác dụng mà người trực không ý thức được.
Ở quầy, đoàn cũng thường xem bình chữa cháy gần nhất, sổ giao ca có ghi tình trạng tủ báo cháy không, danh sách số điện thoại khẩn cấp và người phụ trách PCCC có dán ở nơi người trực thấy không. Một tấm thẻ ghi các bước cần làm khi tủ báo cháy, đặt cạnh tủ, giúp người trực mới không lúng túng.
Lộ trình kiểm tra theo từng khu và điểm hay bị ghi
Bảng dưới gom những điểm đoàn kiểm tra thường xem ở từng khu của một khách sạn, nhà nghỉ cỡ nhỏ và vừa. Bạn có thể in bảng này làm danh sách tự kiểm hằng quý.
| Khu vực | Đoàn thường xem | Điểm hay bị ghi |
|---|---|---|
| Quầy lễ tân | Tủ báo cháy, sổ giao ca, người trực trả lời tình huống | Tủ báo lỗi kéo dài, tắt chuông, người trực không biết điện tổng ở đâu |
| Phòng ngủ | Đầu báo trong phòng, ổ cắm, thiết bị điện khách dùng | Đầu báo bị bọc, bị tháo; ổ nối dài; bàn ủi, bếp điện đặt trong phòng không có quy định |
| Hành lang các tầng | Bình chữa cháy, tủ họng nước, đèn chỉ dẫn, cửa ngăn cháy | Xe đồ vải, xe dọn phòng đậu kín hành lang; cửa ngăn cháy bị chèn mở |
| Cầu thang bộ | Thông thoáng, cửa ra tầng trệt và tầng mái | Dùng làm kho chứa nệm cũ, đồ vải; cửa lên mái khoá chết |
| Giặt là, kho đồ vải | Máy sấy, ống xả, khoảng cách hàng với nguồn nhiệt | Xơ vải bám dày trong máy sấy; đồ vải sạch chất sát tủ điện |
| Phòng kỹ thuật, máy phát, mái | Tủ điện, máy bơm chữa cháy, nhiên liệu máy phát | Phòng kỹ thuật thành kho; can dầu để cạnh máy phát; máy bơm không chạy thử |
Phần lớn điểm hay bị ghi đều đến từ khu phục vụ phía sau, nơi khách không vào và chủ ít khi đi tới. Một vòng tự kiểm thật sự nên dành nhiều thời gian ở đó hơn ở sảnh.
Phòng ngủ: những thói quen của khách và của buồng phòng
Đầu báo cháy bị khách che. Khách hút thuốc trong phòng đôi khi bọc túi nilon lên đầu báo. Buồng phòng khi dọn nên nhìn lên trần, gỡ ngay vật che và báo lễ tân. Phòng nào hay gặp tình trạng này cần được ghi lại để nhắc khách khi nhận phòng.
Thiết bị điện khách tự mang. Bếp điện mini, nồi lẩu điện, sạc xe điện cá nhân xách lên phòng là chuyện có thật ở nhà nghỉ, căn hộ dịch vụ thuê dài ngày. Nội quy cơ sở nên nói rõ thiết bị nào không được dùng trong phòng, và lễ tân nên nhắc khi thấy khách mang lên.
Ổ cắm hỏng, lỏng chân cắm. Ổ cắm cạnh giường, cạnh bàn làm việc bị cắm rút nhiều lần mỗi ngày nên lỏng nhanh. Buồng phòng là người phát hiện sớm nhất nếu được dặn: ổ lỏng, có vết cháy xém, phích nóng bất thường thì báo kỹ thuật thay.
Rèm, chăn để sát đèn ngủ, bình nóng lạnh. Khi dọn phòng, nhân viên nên để rèm, khăn, chăn cách xa đèn và thiết bị sinh nhiệt. Đây là việc nhỏ nhưng cần đưa vào quy trình dọn phòng chuẩn.
Phòng khoá trái lâu ngày. Phòng để trống lâu, phòng chứa đồ của khách dài hạn ít ai vào. Thiết bị trong đó vẫn có thể đang cắm điện. Nên có lịch kiểm định kỳ các phòng ít sử dụng.
Giặt là và kho đồ vải: khu hay bị bỏ quên
Khách sạn tự giặt là có một nguồn rủi ro mà nhiều chủ cơ sở không để ý: máy sấy. Xơ vải tách ra trong quá trình sấy bám vào lưới lọc, lòng máy và đường ống xả. Lớp xơ này rất dễ bắt lửa, lại nằm ngay cạnh bộ phận sinh nhiệt. Vệ sinh lưới lọc xơ sau mỗi mẻ sấy và làm sạch đường ống xả định kỳ là việc phải đưa vào quy trình của bộ phận giặt là, có ghi sổ.
Kho đồ vải là nơi tập trung chất cháy lớn nhất trong một khách sạn nhỏ: chăn, ga, gối, khăn, rèm dự phòng, nệm cũ. Kho thường được đặt ở chỗ "thừa" như gầm cầu thang, tầng tum, cuối hành lang. Chỗ đặt kho cần tránh xa lối thoát nạn, tủ điện và thiết bị sinh nhiệt; hàng không chất kín tới trần, không che đầu báo, không chắn bình chữa cháy.
Một chi tiết nữa: đồ vải vừa sấy xong còn nóng, gấp chồng ngay vào kho kín có thể tích nhiệt. Để đồ nguội trên giá thoáng trước khi xếp kho là thói quen nên có, nhất là với đồ có dính dầu mỡ từ bếp hoặc spa mà chưa giặt sạch hoàn toàn.
Phân việc PCCC theo từng vị trí trong khách sạn nhỏ
Khách sạn nhỏ hiếm khi có người chuyên trách PCCC. Cách khả thi là gắn mỗi việc vào một vị trí sẵn có, để việc giữ điều kiện an toàn trở thành một phần công việc hằng ngày chứ không phải nhiệm vụ thêm:
| Vị trí | Việc hằng ngày | Việc định kỳ | Khi có sự cố |
|---|---|---|---|
| Lễ tân ca ngày | Ghi tình trạng tủ báo cháy vào sổ giao ca; nhắc khách nội quy khi nhận phòng | Thử đèn sự cố, thử chuông theo lịch cùng kỹ thuật | Xác nhận vị trí báo, gọi người phụ trách |
| Lễ tân, bảo vệ ca đêm | Đi vòng hành lang, cầu thang trước nửa đêm; kiểm cửa ra không bị khoá chết | Tham gia thực tập phương án ít nhất mỗi năm | Báo động toàn nhà, gọi 114, ngắt điện theo phân công |
| Buồng phòng | Nhìn đầu báo, ổ cắm, thiết bị trong phòng khi dọn; báo ngay chỗ bất thường | Kiểm phòng ít sử dụng | Gõ cửa từng phòng tầng mình phụ trách |
| Giặt là | Làm sạch lưới lọc xơ sau mỗi mẻ sấy; để đồ nguội trước khi xếp kho | Ghi lịch làm sạch ống xả máy sấy | Tắt máy, ngắt nguồn khu giặt |
| Kỹ thuật, quản lý | Xem nhanh phòng kỹ thuật, máy bơm, tủ điện | Ghi sổ phương tiện; làm việc với đơn vị bảo trì | Đón lực lượng chữa cháy, cung cấp sơ đồ nhà |
Bảng phân việc này nên được đưa vào phương án chữa cháy của cơ sở và cập nhật mỗi khi có thay đổi nhân sự. Một vị trí bỏ trống, ví dụ ca đêm chỉ còn một lễ tân, cần được ghi rõ ai kiêm phần việc nào.
Chuẩn bị hồ sơ trước buổi kiểm tra
Hồ sơ quản lý PCCC của khách sạn nên được để ở một chỗ cố định gần quầy lễ tân hoặc văn phòng, người trực ca nào cũng biết. Trước kỳ kiểm tra định kỳ, người phụ trách PCCC rà theo thứ tự:
- Văn bản phân công người phụ trách PCCC còn đúng người đang làm, cập nhật khi quản lý nghỉ việc.
- Danh sách nhân viên đã được huấn luyện, đối chiếu với danh sách nhân viên hiện tại; ghi rõ người mới vào chưa học.
- Sổ theo dõi phương tiện: lần kiểm bình, thử đèn sự cố, thử chuông, chạy thử máy bơm gần nhất.
- Biên bản bảo trì hệ thống báo cháy và chữa cháy của đơn vị chuyên môn, nếu có.
- Phương án chữa cháy của cơ sở và lần thực tập gần nhất; chỉnh lý nếu đã đổi bố trí phòng, đổi công năng tầng.
- Giấy tờ bảo hiểm cháy nổ bắt buộc, nếu cơ sở thuộc diện phải mua.
- Biên bản kiểm tra lần trước và báo cáo khắc phục tương ứng.
Chi tiết thành phần hồ sơ và mẫu biểu cụ thể bạn đối chiếu văn bản hiện hành hoặc hỏi cơ quan Cảnh sát PCCC và CNCH đang quản lý cơ sở.
Ví dụ giả định và khi nào cần người làm nghề
Ví dụ giả định: một khách sạn mini tám tầng ở Nha Trang, mỗi tầng sáu phòng, tự giặt là ở tầng tum. Tự kiểm trước kỳ kiểm tra, chủ khách sạn phát hiện lưới lọc xơ của máy sấy chưa từng được ghi sổ, cầu thang bộ tầng bảy kê bốn tấm nệm cũ chờ thanh lý, và tủ báo cháy đang báo lỗi một đầu báo ở tầng năm từ tuần trước mà lễ tân ca đêm không báo lên. Ba việc này được xử lý trong hai ngày; riêng lỗi đầu báo được gọi đơn vị bảo trì kiểm tra, thay thế và ghi biên bản.
Những việc như dọn kho, vệ sinh máy sấy, nhắc khách, ghi sổ thì cơ sở tự làm. Bạn cần đơn vị chuyên môn khi hệ thống báo cháy, máy bơm chữa cháy, đèn sự cố có lỗi; khi muốn đổi công năng một tầng, ngăn thêm phòng, chuyển kho; hoặc khi cần đánh giá lại phương án. Nếu biên bản kiểm tra có đề xuất tạm đình chỉ một phần hoạt động, nên nhờ luật sư đọc trước khi gửi giải trình.
Xem thêm hồ sơ các loại giấy phép khác của cơ sở lưu trú trên GiayPhep.com nếu bạn đang rà soát toàn bộ giấy tờ.
Câu hỏi thường gặp
Khách sạn mini có bắt buộc lắp báo cháy tự động không?
Yêu cầu trang bị phụ thuộc quy mô, số tầng, khối tích và các tiêu chí khác theo quy chuẩn và văn bản hiện hành. Khách sạn đã được thẩm duyệt, nghiệm thu thì trang bị theo hồ sơ đó. Nếu không chắc, bạn nên hỏi cơ quan Cảnh sát PCCC và CNCH nơi cơ sở hoạt động.
Lễ tân trực đêm có được tắt chuông báo cháy khi báo giả không?
Người trực có thể thao tác theo hướng dẫn vận hành để xác nhận sự cố, nhưng không nên tắt hệ thống hay để chuông tắt kéo dài. Báo giả lặp lại cần được báo đơn vị bảo trì kiểm tra nguyên nhân và ghi vào sổ.
Khách hút thuốc trong phòng che đầu báo thì cơ sở có bị phạt không?
Cơ sở có trách nhiệm duy trì phương tiện PCCC hoạt động. Đầu báo bị che khi đoàn kiểm tra là tồn tại của cơ sở. Nên có nội quy cấm che đầu báo, nhắc khách khi nhận phòng và để buồng phòng kiểm tra khi dọn.
Máy sấy đồ vải cần vệ sinh bao lâu một lần?
Lưới lọc xơ nên được làm sạch sau mỗi mẻ sấy theo hướng dẫn nhà sản xuất. Đường ống xả và lòng máy cần làm sạch định kỳ, tần suất tuỳ khối lượng giặt. Việc này nên ghi sổ để chứng minh khi được hỏi.
Đổi tầng trệt thành quán cà phê cho thuê có cần làm lại thủ tục không?
Đổi công năng một phần công trình có thể làm thay đổi yêu cầu an toàn cháy. Trước khi làm, bạn nên hỏi cơ quan Cảnh sát PCCC và CNCH xem có phải làm thủ tục thẩm duyệt hoặc điều chỉnh không, và cập nhật phương án chữa cháy.
Nhà nghỉ vài phòng có cần hồ sơ quản lý PCCC không?
Tuỳ cơ sở thuộc diện quản lý nào theo văn bản hiện hành. Dù diện nào, giữ một bộ giấy tờ tối thiểu như phân công người phụ trách, sổ theo dõi bình chữa cháy và danh sách người đã được hướng dẫn giúp chủ nhà nghỉ chủ động khi được kiểm tra.