Khi sửa chữa căn hộ chung cư, những việc đụng tới PCCC gồm: di dời, che hoặc tháo đầu báo cháy và đầu phun chữa cháy; đóng trần, dựng vách làm thay đổi vùng bảo vệ của các thiết bị đó; thay cửa đi căn hộ; làm lồng sắt, khung bịt kín ban công; đổi vị trí bếp, đường gas; và hàn cắt, dùng lửa trong lúc thi công. Những việc này phải đăng ký với ban quản lý và làm theo hướng dẫn kỹ thuật của toà nhà, kể cả khi bạn là chủ sở hữu căn hộ.
Căn hộ là tài sản riêng của bạn, nhưng đầu báo trong phòng khách nối về tủ báo cháy chung, đầu phun trên trần lấy nước từ đường ống chung, cửa căn hộ là một phần của giải pháp ngăn khói hành lang. Sửa sai một chỗ có thể làm giảm an toàn của cả tầng. Bài viết giúp chủ hộ và nhà thầu nội thất biết việc nào cần hỏi trước, để không phải đục lại sau khi hoàn thiện.
Việc sửa chữa và mức độ liên quan PCCC
Mỗi toà nhà có nội quy sửa chữa riêng; bảng dưới là cách phân loại thực hành để chủ hộ chủ động hỏi đúng chỗ.
| Hạng mục | Liên quan PCCC thế nào | Nên làm gì |
|---|---|---|
| Sơn lại, thay sàn, đổi đồ rời | Gần như không, trừ khi sơn trúng đầu báo, đầu phun | Che đầu báo bằng nắp bảo vệ khi thi công, gỡ ra khi xong |
| Đóng trần thạch cao, trần trang trí | Đầu báo, đầu phun có thể bị giấu bên trên hoặc sai độ cao | Đăng ký, để kỹ thuật toà nhà hoặc nhà thầu PCCC đưa thiết bị xuống đúng vị trí |
| Dựng vách chia phòng, làm phòng ngủ thêm | Phòng mới có thể nằm ngoài vùng phủ của đầu báo, đầu phun hiện có | Hỏi bổ sung thiết bị trước khi dựng vách |
| Thay cửa đi căn hộ | Cửa căn hộ có thể là cửa có yêu cầu chịu lửa theo thiết kế | Hỏi ban quản lý về yêu cầu của cửa trước khi chọn mua |
| Làm lồng sắt, khung bịt ban công, lô gia | Có thể chặn lối cứu nạn từ bên ngoài, giữ khói trong căn hộ | Hỏi nội quy toà nhà, nếu làm thì có ô cửa mở được từ bên trong |
| Đổi vị trí bếp, đường gas, lắp bếp công suất lớn | Nguồn nhiệt mới gần vật liệu dễ cháy, có thể ảnh hưởng loại đầu báo | Đăng ký, thợ có chuyên môn thi công gas, xin ý kiến kỹ thuật về đầu báo |
| Hàn, cắt kim loại, dùng đèn khò trong thi công | Nguồn lửa trực tiếp, dễ kích hoạt báo cháy, tia lửa bắn | Xin phép làm việc nóng theo quy trình của toà nhà |
Những hạng mục từ dòng thứ hai trở xuống nên được ghi trong hồ sơ đăng ký thi công nộp ban quản lý, kèm bản vẽ hoặc ảnh mô tả. Hỏi trước một câu đỡ tốn tiền đục phá về sau.
Đầu báo và đầu phun trong căn hộ: những điều chủ hộ hay hiểu sai
"Trần tự làm thì đầu báo cứ để nguyên bên trên." Đầu báo khói nằm trên trần thạch cao kín sẽ không cảm nhận được khói trong phòng. Khi đóng trần, đầu báo phải được đưa xuống mặt trần mới. Suy nghĩ này khá phổ biến, nhưng hệ quả là căn hộ không còn được bảo vệ.
Sơn trùm lên đầu phun cho đồng màu. Lớp sơn có thể làm bộ phận cảm biến nhiệt của đầu phun phản ứng chậm hoặc không mở. Đầu phun bị sơn thường phải thay, không cạo lại.
Tự tháo đầu báo vì hay kêu khi nấu ăn. Đầu báo kêu khi nấu có thể do đặt sai loại hoặc sai vị trí so với bếp mới. Hãy báo ban quản lý để kỹ thuật xem xét đổi vị trí hay loại đầu báo phù hợp, không tự tháo. Đầu báo bị tháo còn làm tủ trung tâm báo lỗi cho cả tầng.
Treo đồ, lắp đèn sát đầu phun. Đèn chùm, rèm, kệ sát đầu phun làm nước phun bị chặn. Giữ khoảng trống quanh đầu phun theo hướng dẫn của kỹ thuật toà nhà.
Thợ nội thất nói "dời đầu phun dễ lắm". Đầu phun nối với đường ống có nước áp lực. Dời sai có thể gây rò, gây ngập căn hộ tầng dưới, hoặc làm cả nhánh ống bị xả nước. Việc này để nhà thầu PCCC có chuyên môn thực hiện, sau khi kỹ thuật toà nhà khoá van và xả áp đúng quy trình.
Lồng sắt, khung bịt ban công: an ninh và an toàn phải cùng tính
Ở nhiều chung cư, nhất là các tầng thấp và chung cư cũ, cư dân làm khung sắt bịt kín ban công, lô gia để chống trộm, chống rơi cho trẻ nhỏ hoặc để mở rộng diện tích phơi đồ. Nhu cầu đó có thật. Nhưng khung bịt kín không có ô mở làm mất một lối tiếp cận của lực lượng cứu nạn từ bên ngoài, và khiến người trong căn hộ không có chỗ thoáng để chờ khi hành lang đầy khói.
Nhiều địa phương đã có khuyến cáo về việc tháo dỡ hoặc mở ô thoát trên lồng sắt, khung bịt. Nội quy của từng toà nhà cũng có thể quy định cụ thể về việc có được làm khung ban công hay không, kiểu dáng thế nào để giữ mỹ quan chung. Trước khi làm, hãy hỏi ban quản lý và đối chiếu khuyến cáo hiện hành của cơ quan Cảnh sát PCCC và CNCH.
Nếu toà nhà cho phép và gia đình bạn cần khung bảo vệ, nguyên tắc là có ô cửa đủ lớn để người lớn chui qua, mở được dễ dàng từ bên trong mà không cần chìa khoá, và mọi người trong nhà biết cách mở. Lưới an toàn cho trẻ nhỏ bằng dây cáp mảnh là một lựa chọn khác vừa chống rơi vừa cắt được khi cần.
Bếp, gas và điện sau cải tạo: những điểm chủ hộ tự kiểm được
Sau khi cải tạo, nhiều căn hộ có bếp mới công suất lớn hơn, thêm lò nướng, máy rửa bát, bình nóng lạnh, máy sấy. Trước khi dọn vào ở, chủ hộ nên tự nhìn lại vài điểm:
- Bếp gas: bình gas đặt ở chỗ thoáng, không trong tủ kín sát nguồn nhiệt; dây dẫn gas còn mới, không bị gập, không đi xuyên qua tủ bếp chật; có van khoá dễ với tới. Một số toà nhà có nội quy riêng về việc dùng bình gas trong căn hộ, cần đọc trước.
- Bếp từ, lò nướng, lò vi sóng: mỗi thiết bị công suất lớn nên có mạch và aptomat riêng do thợ điện tính, không cắm chung ổ chùm.
- Tủ điện căn hộ: aptomat ghi rõ mạch nào cho phòng nào, có thiết bị chống dòng rò, không bị nhét trong tủ quần áo hay sau kệ cố định.
- Vật liệu trang trí gần bếp: rèm, giấy dán tường, vách gỗ không sát mặt bếp, hút mùi được vệ sinh định kỳ.
- Đầu báo sau khi dời bếp: vị trí mới có còn quá gần bếp gây báo giả, hay quá xa để bảo vệ phòng; hỏi kỹ thuật toà nhà nếu không chắc.
- Bình chữa cháy nhỏ trong căn hộ: không bắt buộc với mọi hộ, nhưng nhiều gia đình chọn đặt một bình phù hợp gần bếp và học cách dùng.
Những điểm này không cần đăng ký với ban quản lý nếu không thay đổi hệ thống chung, nhưng chúng là nơi phần lớn đám cháy trong căn hộ bắt đầu. Kiểm một lần trước khi vào ở rẻ hơn mọi phương án khác.
Trình tự đăng ký sửa chữa có hạng mục liên quan PCCC
Để không bị dừng thi công giữa chừng, chủ hộ và nhà thầu có thể đi theo trình tự sau:
- Đọc nội quy sửa chữa của toà nhà và hỏi ban quản lý mẫu hồ sơ đăng ký thi công.
- Liệt kê hạng mục, đánh dấu những việc đụng đến đầu báo, đầu phun, cửa căn hộ, ban công, bếp – gas, hàn cắt.
- Nộp hồ sơ kèm bản vẽ hoặc ảnh mô tả; với hạng mục PCCC, hỏi rõ ai được phép thực hiện (kỹ thuật toà nhà hay nhà thầu PCCC có chuyên môn).
- Khi thi công: che đầu báo bằng nắp bảo vệ để bụi không kích hoạt báo giả, nhưng phải gỡ ra cuối mỗi ngày nếu ban quản lý yêu cầu; vật liệu không chất ở hành lang, sảnh tầng.
- Việc hàn cắt chỉ làm khi đã được duyệt, có bình chữa cháy tại chỗ, người canh và dọn sạch vật dễ cháy xung quanh.
- Kết thúc: mời kỹ thuật toà nhà kiểm tra lại đầu báo, đầu phun, chạy thử nếu cần; ký biên bản hoàn trả hiện trạng.
Nếu thay đổi lớn như gộp hai căn hộ, chuyển căn hộ sang làm văn phòng hay kinh doanh, đó có thể là đổi công năng và phải hỏi thủ tục thẩm duyệt về PCCC, không còn là sửa chữa thông thường.
Trách nhiệm khi sửa sai gây hậu quả
Chủ hộ là người đứng tên đăng ký thi công và chịu trách nhiệm trước ban quản lý về việc nhà thầu làm trong căn hộ mình. Nếu nhà thầu làm hỏng đầu phun gây ngập căn hộ dưới, hoặc hàn cắt làm cháy, trước hết chủ hộ phải xử lý với người bị thiệt hại, rồi yêu cầu nhà thầu chịu phần lỗi của họ theo hợp đồng. Vì vậy hợp đồng với nhà thầu nội thất nên ghi rõ trách nhiệm tuân thủ nội quy toà nhà và bồi thường khi gây thiệt hại.
Khi bán hoặc cho thuê căn hộ đã cải tạo, nên giao kèm giấy tờ: biên bản ban quản lý xác nhận hạng mục PCCC đã làm đúng, ảnh vị trí đầu báo, đầu phun sau cải tạo. Người mua, người thuê sau này có căn cứ để biết căn hộ của họ còn được bảo vệ đúng.
Ban quản lý cũng có trách nhiệm: duyệt hồ sơ, giám sát những hạng mục đã đánh dấu, nghiệm thu lại. Một toà nhà để nhiều căn hộ tự đóng trần che kín đầu báo trong nhiều năm thì khi có đoàn kiểm tra, việc khắc phục sẽ phải làm hàng loạt, tốn kém và phiền cư dân hơn nhiều so với kiểm từng lần.
Câu hỏi thường gặp
Đóng trần thạch cao trong căn hộ có phải xin phép không?
Thường phải đăng ký với ban quản lý theo nội quy sửa chữa của toà nhà, vì việc đóng trần ảnh hưởng tới đầu báo cháy và đầu phun. Kỹ thuật toà nhà hoặc nhà thầu PCCC có chuyên môn sẽ đưa thiết bị xuống đúng vị trí trên mặt trần mới.
Đầu báo cháy trong bếp hay kêu khi nấu ăn thì xử lý sao?
Báo ban quản lý để kỹ thuật kiểm tra loại và vị trí đầu báo so với bếp hiện tại. Có thể phải đổi vị trí hoặc dùng loại đầu báo phù hợp hơn với khu bếp. Không tự tháo hay dán kín đầu báo, vì sẽ làm căn hộ mất bảo vệ và gây lỗi cho tủ trung tâm.
Chủ căn hộ có được tự chọn cửa đi căn hộ mới không?
Bạn có thể chọn kiểu dáng, nhưng nên hỏi ban quản lý trước về yêu cầu kỹ thuật của cửa căn hộ trong toà nhà, vì có thiết kế yêu cầu cửa có khả năng chịu lửa. Chọn sai có thể phải thay lại khi bị kiểm tra.
Có được làm khung sắt bịt kín ban công chung cư không?
Tuỳ nội quy từng toà nhà và khuyến cáo hiện hành của cơ quan Cảnh sát PCCC và CNCH. Nếu được phép, khung cần có ô cửa đủ lớn, mở dễ dàng từ bên trong mà không cần chìa khoá, và người trong nhà đều biết cách mở.
Thi công căn hộ làm báo cháy kêu cả toà nhà thì ai chịu trách nhiệm?
Báo giả do bụi, khói hàn trong lúc thi công là trách nhiệm của bên thi công và chủ hộ đã đăng ký. Ban quản lý có thể yêu cầu dừng thi công và làm lại đúng quy trình. Che đầu báo đúng cách và xin phép làm việc nóng giúp tránh tình trạng này.
Mua căn hộ đã cải tạo thì nên hỏi gì về PCCC?
Hỏi chủ cũ và ban quản lý xem cải tạo có được đăng ký không, đầu báo và đầu phun đã được đưa về đúng vị trí chưa, cửa căn hộ có còn đúng loại không. Nếu có biên bản nghiệm thu của ban quản lý thì xin bản sao để lưu.